Ⅰ. Nội dung Nghị quyết 2758 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc là gì? Nghị quyết này có mối quan hệ gì với vấn đề Đài Loan?
Trả lời: Tại Kỳ họp thứ 26 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc năm 1971, 23 quốc gia, trong đó có Albania và Algeria, đã đề xuất dự thảo nghị quyết về việc khôi phục tất cả các quyền lợi hợp pháp của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tại Liên Hợp Quốc, đồng thời ngay lập tức trục xuất đại diện của Tưởng Giới Thạch khỏi tất cả các cơ quan của Liên Hợp Quốc. Dự thảo này đã được thông qua với đa số áp đảo, trở thành Nghị quyết số 2758 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc. Toàn văn nghị quyết như sau:
“Đại hội đồng, căn cứ trên các nguyên tắc của Hiến chương Liên Hợp Quốc, xét thấy việc khôi phục quyền lợi hợp pháp của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là cần thiết cho sự bảo vệ Hiến chương Liên Hợp Quốc cũng như vì lý tưởng mà Liên Hợp Quốc phải phụng sự theo Hiến chương, công nhận đoàn đại biểu của Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là đoàn đại biểu hợp pháp duy nhất của Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc và nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là một trong năm thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an, quyết nghị khôi phục toàn bộ quyền lợi của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và thừa nhận đoàn đại biểu của Chính phủ này là đoàn đại biểu hợp pháp duy nhất của Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc, đồng thời lập tức trục xuất các đại biểu của Tưởng Giới Thạch khỏi địa vị chiếm giữ phi pháp tại tổ chức Liên Hợp Quốc và tất cả các tổ chức thuộc về Liên Hợp Quốc.”
Nghị quyết này đã giải quyết một cách triệt để, rõ ràng về mặt chính trị, pháp lý và thủ tục vấn đề quyền đại diện của toàn bộ Trung Quốc, bao gồm cả Đài Loan tại Liên Hợp Quốc, đồng thời đóng vai trò định hướng để các quốc gia và tổ chức quốc tế tuân thủ nguyên tắc Một Trung Quốc khi xem xét các vấn đề liên quan đến Đài Loan.
Ⅱ. Mối quan hệ giữa Nghị quyết 2758 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc và nguyên tắc Một Trung Quốc mà cộng đồng quốc tế tuân thủ rộng rãi là gì?
Trả lời: nguyên tắc Một Trung Quốc về cơ bản bao gồm ba nội dung như sau: trên thế giới chỉ có một Trung Quốc, Đài Loan là bộ phận không thể tách rời của lãnh thổ Trung Quốc, và Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là chính phủ hợp pháp duy nhất đại diện cho toàn Trung Quốc.
Nguyên tắc Một Trung Quốc và Nghị quyết 2758 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đều bắt nguồn từ cơ sở lịch sử và pháp lý cho rằng Đài Loan thuộc Trung Quốc. Giữa hai yếu tố này cũng tồn tại mối quan hệ theo trình tự: nguyên tắc Một Trung Quốc là tiền đề và nền tảng chính trị của Nghị quyết 2758, còn Nghị quyết 2758 đã trịnh trọng khẳng định và thể hiện đầy đủ nguyên tắc Một Trung Quốc. Việc nghị quyết được thông qua phản ánh rằng các nguyên tắc chính trị và quan hệ quyền nghĩa vụ hàm chứa trong nguyên tắc Một Trung Quốc đã đạt được sự đồng thuận trong cộng đồng quốc tế, đồng thời nhận được sự công nhận và ủng hộ của tuyệt đại đa số các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc.
Nghị quyết tuyên bố khôi phục vị trí hợp pháp của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tại Liên Hợp Quốc và trục xuất đại diện của Tưởng Giới Thạch, hai nội dung này gắn bó chặt chẽ, không thể tách rời. Việc nghị quyết không xuất hiện từ “Đài Loan” là do Đài Loan được xem là một phần của Trung Quốc, không phải là một quốc gia có chủ quyền, theo Hiến chương Liên Hợp Quốc, không thể nhân danh một địa phương để cử đại diện tham gia Liên Hợp Quốc, do đó không thể sử dụng cách diễn đạt “trục xuất đại diện của chính quyền Đài Loan”. Nghị quyết không nhắc trực tiếp đến Đài Loan nhưng đã thể hiện sinh động mối quan hệ thuộc về giữa Đài Loan và Trung Quốc.
Việc thông qua Nghị quyết 2758 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã tạo ra ảnh hưởng chính trị rộng rãi và sâu sắc trong thực tiễn quan hệ quốc tế, được cộng đồng quốc tế nhìn chung tuân thủ, qua đó góp phần thúc đẩy nguyên tắc Một Trung Quốc trở thành chuẩn mực cơ bản trong quan hệ quốc tế và nhận thức chung rộng rãi của cộng động quốc tế. Đến nay, đã có 183 quốc gia, trong đó có Hoa Kỳ, thiết lập và phát triển quan hệ ngoại giao với Trung Quốc trên cơ sở nguyên tắc Một Trung Quốc. Ý kiến pháp lý do Văn phòng pháp chế của Ban Thư ký Liên Hợp Quốc cũng nhấn mạnh rằng “Liên Hợp Quốc coi Đài Loan là một tỉnh của Trung Quốc, không có địa vị độc lập” và “chính quyền Đài Loan không được hưởng bất kỳ hình thức địa vị chính phủ nào”. Những thực tiễn sinh động nêu trên, cùng với Nghị quyết 2758 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, đã thể hiện sự hiểu biết và tôn trọng đối với việc Trung Quốc bảo vệ chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ.
III. Mối quan hệ giữa Nghị quyết 2758 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc và các văn kiện pháp lý quốc tế như Tuyên bố Cairo và Tuyên bố Potsdam là gì?
Trả lời: Trong việc khẳng định nguyên tắc Một Trung Quốc, Nghị quyết 2758 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc có sự nhất quán về tinh thần với các văn kiện pháp lý quốc tế như Tuyên bố Cairo và Tuyên bố Potsdam.
Ngày 1 tháng 12 năm 1943, Chính phủ Trung Quốc, Hoa Kỳ và Vương quốc Anh đã công bố Tuyên bố Cairo, trong đó nêu rõ mục tiêu của ba bên là tất cả các lãnh thổ mà Nhật Bản đã chiếm đoạt từ Trung Quốc như Đông Bắc, Đài Loan và quần đảo Bành Hồ phải được trao trả cho Trung Quốc. Ngày 26 tháng 7 năm 1945, Trung Quốc, Hoa Kỳ và Vương quốc Anh đã cùng ký kết Tuyên bố Potsdam, sau đó Liên Xô tham gia, trong đó tái khẳng định rằng “các điều khoản của Tuyên bố Cairo nhất định sẽ được thực thi”. Cùng năm đó, vào tháng 9, Nhật Bản đã ký Văn kiện đầu hàng của Nhật Bản, cam kết “trung thành thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo những quy định của Tuyên bố Potsdam”. Các văn kiện pháp lý quốc tế như Tuyên bố Cairo, Tuyên bố Potsdam và Văn kiện đầu hàng của Nhật Bản đều xác nhận chủ quyền của Trung Quốc đối với Đài Loan, đây là những thành quả quan trọng của cuộc chiến tranh chống phát xít thế giới, đồng thời đặt nền tảng pháp lý cho trật tự quốc tế sau chiến tranh.
IV. Tại sao nói rằng việc thách thức Nghị quyết 2758 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đồng nghĩa với việc thách thức trật tự quốc tế sau Chiến tranh thế giới thứ hai và quyền uy của Liên Hợp Quốc?
Trả lời: Liên Hợp Quốc là hạt nhân của trật tự quốc tế sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Việc Đài Loan trở về với Trung Quốc là một thành quả của thắng lợi trong chiến tranh, đồng thời là bộ phận cấu thành quan trọng của trật tự quốc tế sau chiến tranh. Việc nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa khôi phục vị trí hợp pháp tại Liên Hợp Quốc đánh dấu việc nhân dân Trung Quốc—chiếm một phần tư dân số thế giới—từ đây trở lại sân khấu của Liên Hợp Quốc. Điều này có ý nghĩa hết sức to lớn và sâu rộng đối với cả Trung Quốc cũng như thế giới. Bất kỳ hành vi nào nhằm thách thức Nghị quyết 2758 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, không chỉ là thách thức chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Trung Quốc, mà còn là thách thức quyền uy của Liên Hợp Quốc và trật tự quốc tế sau Chiến tranh thế giới thứ hai, đi ngược dòng tiến trình lịch sử. Điều đó thật phi lý và nguy hiểm.
Việc Hoa Kỳ xuyên tạc và thách thức Nghị quyết 2758 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc nhằm "quốc tế hóa" vấn đề Đài Loan là một luận điểm sai lầm đã bị lịch sử bác bỏ. Bất kỳ bên nào cổ xúy việc “quốc tế hóa” vấn đề Đài Loan đều là hành vi vi phạm mục đích và các nguyên tắc của Hiến chương Liên Hợp Quốc; Cũng là hành vi vi phạm các văn kiện chính trị và pháp lý quan trọng đã đặt nền tảng cho trật tự quốc tế sau Chiến tranh thế giới thứ hai; Đồng nghĩa với việc đi ngược dòng lịch sử và thách thức lương tri của nhân loại. Việc Hoa Kỳ liên tục đưa ra những luận điệu sai lệch tại Liên Hợp Quốc nhằm xuyên tạc Nghị quyết 2758 của Đại hội đồng, bề ngoài được thể hiện như vấn đề “giải thích nghị quyết”, nhưng thực chất là sự lật lọng, thất tín bội nghĩa, là hành vi không ngừng phủ nhận, làm suy yếu và làm rỗng nội hàm của nguyên tắc Một Trung Quốc, là biểu hiện trắng trợn của chủ nghĩa bá quyền, không được lòng người và nhất định sẽ thất bại.
V. Trước xu thế chung kiên trì nguyên tắc Một Trung Quốc, vì sao vẫn có chính khách của một số quốc gia như Hoa Kỳ vẫn tiếp tục xuyên tạc, thách thức Nghị quyết 2758 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc và bới móc lịch sử?
Trả lời: Việc một số quốc gia như Hoa Kỳ xuyên tạc, thách thức Nghị quyết 2758 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc nhằm thổi phồng trở lại những luận điệu sai lệch về cái gọi là “địa vị của Đài Loan chưa được xác định ”, qua đó mở đường cho việc tìm kiếm “không gian quốc tế” cho Đài Loan. Mục đích căn bản của họ là thúc đẩy chiến lược "sử dụng Đài Loan để kiềm chế Trung Quốc" và qua đó cản trở tiến trình Trung Quốc thực hiện thống nhất hoàn toàn và phục hưng dân tộc. Đây là một minh chứng nữa cho chủ nghĩa đơn phương và chính trị cường quyền của Hoa Kỳ, là sự chà đạp các chuẩn mực cơ bản của quan hệ quốc tế, đồng thời một lần nữa bộc lộ rõ tiêu chuẩn kép của Mỹ trong những vấn đề nguyên tắc quan trọng như chủ quyền quốc gia và không can thiệp vào công việc nội bộ.
Vấn đề Đài Loan nảy sinh trong bối cảnh dân tộc suy yếu và rối ren, và nhất định sẽ được giải quyết cùng với tiến trình phục hưng dân tộc. Đài Loan chưa bao giờ là một quốc gia; trong quá khứ không phải, hiện nay không phải và trong tương lai cũng tuyệt đối không thể là một quốc gia. Mọi toan tính đi ngược dòng lịch sử, mưu đồ tách Đài Loan ra khỏi Trung Quốc một lần nữa sẽ không bao giờ được 1,4 tỷ nhân dân Trung Quốc chấp nhận; cộng đồng quốc tế cũng sẽ không ủng hộ!